Kürtaj Nedir?
Kürtaj, rahim içerisindeki gebelik dokusunun tıbbi yöntemlerle uzaklaştırılması işlemidir. İstenmeyen gebeliğin sonlandırılmasının yanı sıra gelişimi durmuş gebelik, boş gebelik, tamamlanmamış düşük veya rahim içerisinde gebeliğe ait doku kalması gibi tıbbi durumlarda da uygulanabilir. Kullanılacak yöntem; gebelik haftasına, ultrason bulgularına, hastanın sağlık durumuna ve işlemin gerçekleştirilme nedenine göre belirlenir.
Günümüzde erken gebeliklerin cerrahi olarak sonlandırılmasında çoğunlukla vakum aspirasyon yöntemi tercih edilmektedir. Bu yöntemde rahim içerisindeki gebelik dokusu, rahim ağzından ilerletilen ince ve tek kullanımlık kanüller yardımıyla kontrollü biçimde uzaklaştırılır. Uygun gebelik haftasında, deneyimli hekim tarafından ve gerekli sağlık koşullarının sağlandığı merkezlerde uygulandığında kürtaj genel olarak güvenli bir tıbbi işlemdir.
Kürtaj Hangi Durumlarda Yapılır?
Kürtaj farklı tıbbi veya kişisel nedenlerle planlanabilir. İstenmeyen gebeliğin sonlandırılması en sık başvuru nedenlerinden biri olmakla birlikte işlem yalnızca bu amaçla uygulanmaz.
Kürtajın değerlendirilebileceği başlıca durumlar şunlardır:
- İstenmeyen veya planlanmamış gebelik
- Gelişimi durmuş gebelik
- Boş gebelik
- Tamamlanmamış düşük
- Düşük sonrasında rahim içerisinde parça kalması
- Gebeliğin anne sağlığı açısından risk oluşturması
- Bebekte ciddi bir sağlık problemi saptanması
- Rahim içerisinden tanısal amaçla doku örneği alınması gereken bazı durumlar
Her hastanın durumu ayrı değerlendirilir. İşlem kararı verilmeden önce gebeliğin haftası, rahim içerisindeki yerleşimi ve gelişimi ultrasonografiyle kontrol edilir.
Türkiye’de Kürtaj İçin Yasal Süre Nedir?
Türkiye’de yürürlükteki 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun’a göre, annenin sağlığı açısından tıbbi bir sakınca bulunmaması hâlinde gebelik onuncu hafta tamamlanıncaya kadar istek üzerine sonlandırılabilir. On haftayı aşan gebeliklerde ise ancak kanunda belirtilen anne veya bebeğe ait tıbbi zorunlulukların bulunması ve gerekli uzman değerlendirmelerinin yapılması durumunda işlem uygulanabilir. Yaş, medeni durum ve gebeliğin tıbbi özelliklerine göre yasal onam koşulları değişebildiğinden, gerekli belgeler görüşme sırasında hastaya açıklanır.
Gebelik haftası yalnızca takvim hesabıyla değil, son adet tarihi ve ultrasonografi bulguları birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir. Bu nedenle gebeliği sonlandırmayı düşünen kişinin zaman kaybetmeden kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurması önemlidir.
Kürtaj Öncesinde Hangi Değerlendirmeler Yapılır?
İşlem öncesinde hastanın son adet tarihi, önceki gebelikleri, doğumları, düşük veya dış gebelik öyküsü, kullandığı ilaçlar, kronik hastalıkları ve alerjileri değerlendirilir. Ultrasonografiyle gebeliğin rahim içerisinde olduğu doğrulanır ve yaklaşık gebelik haftası belirlenir.
Gerekli görülmesi durumunda kan grubu, hemogram ve diğer laboratuvar tetkikleri istenebilir. Vajinal enfeksiyon, yoğun kanama, pıhtılaşma bozukluğu veya anestezi açısından risk oluşturabilecek bir sağlık problemi varsa öncelikle bunlara yönelik değerlendirme yapılır.
Hastaya uygulanacak yöntem, ağrı kontrolü veya anestezi seçenekleri, işlemin olası riskleri ve sonrasında dikkat edilmesi gerekenler ayrıntılı şekilde anlatılır. Hastanın kararını baskı altında kalmadan vermesi ve işlem öncesinde bilgilendirilmiş onamının alınması sürecin önemli bir parçasıdır.
Vakumla Kürtaj Nasıl Yapılır?
Hasta jinekolojik muayene pozisyonuna alındıktan sonra vajina ve rahim ağzı uygun şekilde hazırlanır. Rahim ağzının yapısına ve gebelik haftasına göre gerektiğinde kontrollü olarak genişletme yapılabilir. Ardından ince bir kanül rahim içerisine ilerletilir ve vakum sistemi yardımıyla gebelik dokusu uzaklaştırılır.
İşlem lokal anestezi, sedasyon veya hastanın tıbbi durumuna uygun farklı bir anestezi yöntemi altında gerçekleştirilebilir. Hangi seçeneğin kullanılacağı hastanın isteği, gebelik haftası, tıbbi geçmişi ve işlemin yapılacağı sağlık kuruluşunun koşulları dikkate alınarak belirlenir.
Vakum aspirasyon işleminin kendisi çoğunlukla kısa sürer. Ancak hazırlık, anestezi ve işlem sonrasındaki gözlem nedeniyle klinikte geçirilen toplam süre daha uzun olabilir. Sedasyon veya genel anestezi uygulanmışsa hasta aynı gün taburcu edilse bile araç kullanmamalı ve yanında kendisine eşlik edecek bir kişi bulunmalıdır.
Kürtaj Sonrasında Neler Yaşanabilir?
İşlemden sonra birkaç gün boyunca adet sancısına benzeyen kramplar ve değişen miktarda vajinal kanama görülebilir. Kanama bazı hastalarda lekelenme şeklinde olurken bazı hastalarda kısa süreli olarak adet kanamasına benzeyebilir. Hekimin önerdiği ağrı kesiciler ve ilaçlar tarif edildiği şekilde kullanılmalıdır.
Hastaların önemli bir bölümü kısa sürede günlük yaşamına dönebilir. Ancak uygulanan anesteziye ve kişinin genel durumuna bağlı olarak işlem günü dinlenmek uygun olabilir. Gebelik oluşma ihtimali kısa sürede yeniden başlayabileceğinden, gebelik planlanmıyorsa uygun doğum kontrol yöntemi işlem sonrasında değerlendirilmelidir.
Kürtaj Sonrasında Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Kürtaj sonrasında aşağıdaki belirtilerden biri ortaya çıkarsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:
- Çok yoğun veya giderek artan vajinal kanama
- Ağrı kesiciye rağmen geçmeyen şiddetli kasık ağrısı
- Yüksek ateş veya titreme
- Kötü kokulu vajinal akıntı
- Bayılma, şiddetli baş dönmesi veya belirgin halsizlik
- Gebelik belirtilerinin devam etmesi
- Beklenmeyen veya endişe yaratan başka bir şikâyet
Bu belirtiler enfeksiyon, rahim içerisinde doku kalması veya kanama gibi durumların değerlendirilmesini gerektirebilir.
Kürtajın Riskleri Var mıdır?
Kürtaj uygun şartlarda gerçekleştirildiğinde düşük riskli bir işlem olmakla birlikte her tıbbi girişimde olduğu gibi bazı komplikasyonlar gelişebilir. Rahim içerisinde gebelik dokusunun kalması, enfeksiyon, aşırı kanama, rahim ağzında yaralanma ve rahim duvarında hasar oluşması nadir görülebilen riskler arasındadır. Gebelik haftası ilerledikçe işlemin kapsamı ve komplikasyon riski artabilir.
Risklerin azaltılması için işlemin yetkili ve deneyimli bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından, steril koşullarda ve uygun tıbbi donanıma sahip bir sağlık kuruluşunda yapılması gerekir.
Kürtaj İleride Hamile Kalmayı Engeller mi?
Komplikasyon gelişmeden tamamlanan bir kürtaj işlemi, genel olarak kişinin ileride gebe kalma olasılığını azaltmaz. Doğurganlığın işlem öncesindeki düzeyine dönmesi beklenir. Ancak tedavi edilmeyen enfeksiyon veya rahim içerisinde yapışıklık gibi nadir komplikasyonlar üreme sağlığını etkileyebilir. Bu nedenle işlem sonrasındaki önerilere uyulması ve gerekli görülen kontrolün ihmal edilmemesi önemlidir.
Kliniğimizde Kürtaj Süreci
Kliniğimizde kürtaj başvuruları gizlilik, mahremiyet ve hasta güvenliği ön planda tutularak değerlendirilir. İlk görüşmede gebelik haftası ultrasonografiyle belirlenir, hastanın sağlık geçmişi değerlendirilir ve yasal koşullar hakkında bilgilendirme yapılır.
Uygun yöntem ve anestezi seçeneği kişiye özel olarak planlanır. İşlem öncesinde hastanın tüm soruları yanıtlanır; işlem sonrasında iyileşme süreci, kontrol gerekliliği ve doğum kontrol seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi verilir. Amaç, sürecin yalnızca tıbbi açıdan güvenli değil, aynı zamanda hastanın kendisini anlaşılmış ve desteklenmiş hissedeceği şekilde yürütülmesidir.
Burada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Kürtaj kararı, yöntemi ve uygulanabilirliği için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı muayenesi gereklidir.
